Świecznik z Darłowa

Wróćmy na chwilę do sali sportowej gimnazjum miejskiego w Darłowie, gdzie w poprzednim roku prowadziliśmy szeroko zakrojone badania wykopaliskowe.

Pośród ciekawszych okazów naczyń zwraca uwagę świecznik wykonany z gliny żelazistej i częściowo pokryty polewą. Został on znaleziony w jednym z pomieszczeń kamienicy, której relikty wówczas odsłoniliśmy.

Wysokość całkowita 14,2 cm, średnica rurki na świeczkę 5,5 cm, ociekacza 9,5, średnica stopki 10,2 cm. Wewnętrzna strona ociekacza oraz zewnętrzna szyjki pokryte niestarannie zieloną polewą, która ułatwiała oczyszczanie tej części przedmiotu z wosku.

Udało mi się również znaleźć ciekawą ilustrację prezentującą niemalże identyczny przedmiot, chociaż sam wizerunek jest starszy o około 100 lat od darłowskiego świecznika.

Darłowski świecznik oraz drzeworyt Święta Rodzina w ołtarzu kościoła w Miedniewicach (wg M. Walicki, Obrazy bliskie i dalekie, Warszawa, 1963, ryc. 76, s. 262)

Polecana książka

Dzisiaj moją biblioteczkę zasiliła niezwykła, trudno dostępna na rynku polskim, publikacja: "Von Frans Hals bis Vermeer. Meisterwerke holländischer Genremalerei" - katalog wystawy XVII-wiecznego malarstwa niderlandzkiego, która odbyła się w roku 1984 w Berlinie.

Na 400 stronach zaprezentowano setki barwnych i czarno-białych, wysokiej jakości, reprodukcji obrazów dawnych mistrzów.

Ikonografia tego typu to pierwszorzędne źródło do poznania kontekstu funkcjonowania różnego rodzaju przedmiotów. Ukazane one są one bowiem w sytuacjach ich wykorzystania na co dzień. Na obrazach szczególne miejsce zajmuje wyposażenie wnętrz mieszczańskich, np. meble czy naczynia.

Polecam wszystkim miłośnikom dawnej kultury materialnej.

Okładka publikacji

Darłowo-archeologia od kuchni

Pamiętacie wpis poświęcony ilustracji Daniela Chodowieckiego? Dzisiaj pokażemy w praktyce, jak skorzystaliśmy z niej na własnym podwórku. Rozpoczęliśmy najbardziej żmudny i pracochłonny etap opracowywania zabytków znalezionych w czasie wykopalisk w Darłowie. Jest to rekonstrukcja i opis ułamków ceramiki (zwanej w żargonie archeologicznym materiałem masowym). Szczątki naczyń wydatowaliśmy na XVIII wiek. Okazało się, że pochodzą one najprawdopodobniej z mieszczańskiej kuchni. W Darłowie znaleźliśmy niemalże identyczny asortyment naczyń (kilkanaście talerzy, trójnóżek do gotowania na ogniu oraz duży dzban), używanych w tym samym czasie.

Ułamki ceramiki kuchennej z Darłowa (oprac. A. Kuczkowski)

Asortyment naczyń-ikonografia

Wnętrze kuchni mieszczańskiej na rysunku Daniela Chodowieckiego z widocznym asortymentem naczyń (wg M. Gajewska Wyposażenie w sprzęty mieszczańskich gospodarstw domowych Poznania i Warszawy w XVIII wieku, [w:] M. Gajewska, W. Kalinowski, E. Kowecka, N. Miks- Rudkowska, Dom i mieszkanie w Polsce (druga połowa XVII-XIX w.), Wrocław- Warszawa-Kraków-Gdańsk, s. 172, ryc. 11)

Badacze okresu nowożytnego dysponują źródłem nieocenionym w dla studiów nad kulturą materialną - ilustracjami, które dokumentują życie codzienne w dawnych wiekach. Szczególnie cenne są rysunki Daniela Chodowieckiego. Na prezentowanej rycinie widoczne jest wnętrze kuchni mieszczańskiej, na której dostrzec możemy asortyment naczyń - po prawej stronie dużych rozmiarów dzban z dwoma uchami, pośrodku komplet talerzy, na palenisku zaś naczynie trójnożne (tzw. grapen) - najprawdopodobniej metalowe.