Woda mineralna z Eger na koszalińskim stole

Pamiętacie może jeden z pierwszych wpisów na temat flaszy na wodę mineralną, istniejącej do dnia dzisiejszego, firmy Selters?

Dzisiaj powrócimy do identyfikacji flasz na wodę mineralną. Z tego samego kwartału co poprzednia pochodzi drobny ułamek flaszy wykonanej w technologii kamionki siegburskiej. Szczęśliwie fragment ten nosi na sobie oznaczenie uzdrowiska, na potrzeby którego butelka była wyprodukowana. Z perspektywy Koszalina wydaje się nico zaskakujące miejsce pochodzenia - są to bowiem obecne Czechy, a ściślej mówiąc miasto Eger (obecnie funkcjonujące pod czeską nazwą Cheb). 

wody mineralne w tej miejscowości znane są od roku 1293. Swoje właściwości miejscowe źródła zawdzięczają glebom torfiastym i marglistym na wzgórzach pochodzenia wulkanicznego.

Pomiędzy rokiem 1542 a 1554 istniało źródło wody mienralnej w pobliskiej wsi Schiada, znane ze źródeł pisanych jako "Schladaer Säuerling". Prawdziwa jednak moda na korzystanie z wód leczniczych nastąpiła w XVIII wieku. W dużej mierze była to zasługa Friedrich Hoffmanna, który w 1726 roku jako pierwszy naukowo opisał zbawienny wpływ tego typu wód na ciało człowieka. Kurort w miejscowości Eger założył, wielki zwolennik balneologii, cesarz Fryderyk Wielki w roku 1793. Nowy ośrodek leczenia wodą mineralną nazwano na jego cześć "Kaiser-Franzensbad". Dzięki coraz liczniejszemu napływowi kuracjuszy szybko też zwiększyła się liczba mieszkańców samej osady. W wodach egerskich dominują: siarczan i węglan sodowy, z domieszką żelaza i kwasu węglowego. 

Fot. 1. Ułamek flaszy na wodę mineralną z miejscowości Eger, znaleziony w Koszalinie (fot. A. Kuczkowski)

Źródła:

G. L. Sommer, Kaiser-Franzensbad bei Eger und seine Umgebungen. Ein Handbuch für Curgäste, Eger, 1842.

L. Köstler, Ein Blick auf Eger-Franzensbad in seiner jetzigen Entwicklung, Wien, 1847.

L. Köstler, Handbuch für Eger-Franzensbad und seine Umgebung, Eger, 1865.

L. Köstler, Die Heilwirkungen der Eger-Franzensbader Mineralwasser und des Eisensalzmoores nebst einer kurzen Gebrauchsanzeige derselben in Uibersicht dargestellt, Eger, 1866.

Flasza na wodę mineralną

Analiza materiałów z latryny nr 2 odsłoniętej w roku 2003 w pobliżu koszalińskiej katedry przynosi nowe, ciekawe efekty.

Tym razem udało mi się zidentyfikować kamionkową flaszę na wodę mineralną marki Selters. Źródła te miano odkryć około roku 1000, na początku zaś wieku XIX miały ulec one wyschnięciu. Wkrótce jednak znaleziono nowe źródła, które poddano eksploatacji.

Znaleziona butelka to zapewne pamiątka po wizycie możnego koszalinianina w niemieckim uzdrowisku.

Sygnatura wodny mineralnej Selters (fot. A. Kuczkowski)

Kamionkowa flasza na wodę mineralną Selters (fot. A. Kuczkowski)

P.S.
Dzięki uprzejmości Pana Alexandra Bohra, reprezentującego firmę Selters, udało się ustalić, iż sygnaturę tego typu używano w latach 1806-1836. Widnieje na niej korona oraz litery "HN", oznaczające Herzogthum Nassau (księstwo Nassau).