Naczynia na żar z Bytowa

Wróćmy na chwilę do studni z bytowskiego rynku. Wśród zrekonstruowanego materiału ceramicznego zachowały się dwie niecodzienne formy naczyń - nóżki od naczyń na żar (niem. Wärmeschale).

Naczynie nr 1 – prawie w całości zachowana nóżka naczynia na żar. Część górna pokryta szkliwem. Wysokość całkowita 5,3 cm, średnica dna 9,3 cm, zachowana średnica wylewu 8 cm, grubość dna 0,9 cm, grubość wylewu 0,4 cm.

Naczynie nr 2 – prawie w całości zachowana nóżka od naczynia na żar. Wysokość całkowita 6,1 cm, średnica dna 7,8 cm, grubość dna 0,8 cm, grubość wylewu 0,5 cm. Część górna pokryta szkliwem. 

W obu przypadkach nie zachował się - zapewne ażurowy - czerep naczyń. 

W materiale ikonograficznym udało znaleźć mi się nieco inną formę tego typu naczynia, jednak ilustracja ta doskonale oddaje sposób jego użycia.

Bytowskie naczynia na żar (fot. A. Kuczkowski) na tle obrazu Jana Miense Molenaera "Para muzykantów" (przed 1629/31 r.) (wg Von Frans Hals bis Vermeer. Meisterwerke holländischer Genremalerei. Gemäldegalerie Staatlichen Museen Preussischer Kulturbesitz Berlin (Dahlem) 8. Juni bis 12. August 1984, oprac. P. C. Sutton [i in.], Berlin, 1984, s. 241, poz. 77)

P. S. Za pomoc we właściwym określeniu rodzaju prezentowanych naczyń pragnąłbym podziękować Panu Doktorowi Mirosławowi Marcinkowskiemu z Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu.

Wzory ceramiki pomorskiej

Pamiętacie wpis o mistrzach garncarskich na Pomorzu? Przyjąć można, iż najbardziej popularnym asortymentem naczyń, które opuszczały lokalne warsztaty garncarskie były misy oraz talerze wykonywane z ceramik żelazistych. Zapewne każdy z garncarzy miał zindywidualizowany sposób zdobienia tych naczyń. Wynikać on mógł z umiejętności poszczególnych rzemieślników oraz oczekiwań miejscowych odbiorców. Idąc tym tropem można by się pokusić o stworzenie wzornika takich ornamentów, a tym samym pokusić się o próbę prześledzenia dróg zbytu i zasięgu sprzedaży poszczególnych ośrodków garncarskich

Misa pochodząca z badań na rynku w Bytowie (być może przykład wzornictwa bytowskiego?)

.

Naczynia ze studni 2 w Bytowie

Pisałem poprzednio o naczyniach wykonanych z kamionki westerwaldzkiej, znalezionych w studni 2 na rynku w Bytowie. Dziś prezentuję pozostałe - w całości lub większej części zachowane okazy.

Naczynia ceramiczne pochodzące z bytowskiej studni

Kamionka westerwaldzka z Bytowa

Dziś prezentujemy trzy naczynia wykonane z kamionki w ośrodku garncarskim Westerwalde. Jest to jedna z najbardziej spektakularnych, pod względem zdobień, typów kamionki nowożytnej. Jej cechami charakterystycznymi są: jasna barwa czerepu oraz zdobienie pokrywane kobaltowymi oraz brązowymi polewami.

Zespół ten został pozyskany w trakcie badań archeologicznych prowadzonych na rynku w Bytowie w roku 2011. Pochodzi z jednej spośród czterech wówczas odsłoniętych studni. Obiekt ten datowany jest na XVIII wiek.

W studni znaleziono ogólnie ułamki pochodzące od czterech naczyń tego typu:

Słój – zrekonstruowany prawie w całości. Wysokość 15,1 cm, średnica wylewu 10,5 cm, średnica dna 11,2 cm, grubość wylewu, dna i brzuśca 0,7 cm. Naczynie zdobione w środkowej partii powtarzającym się motywem roślinnym. Od góry i dołu jest on ograniczony żłobkami oraz malowanymi pasami. Naczynie pokryte brązową oraz granatową polewą.

Dzban – zrekonstruowany prawie w całości. Wysokość naczynia wynosi 19,5 cm, średnica wylewu 6,8 cm, średnica dna 7,8 cm, średnica największej wydętości brzuśca 11,8 cm. Największa wydętość brzuśca przypada na wysokości 7,3 cm. Grubość wylewu 0,5 cm, grubość dna 0,8 cm, grubość brzuśca 0, 4 cm. Naczynie posiadało ucho, które nie zachowało się. Na całej wysokości naczynie zdobione powtarzalnym motywem r0oślinnym, pokrytym granatową oraz brązową polewą.

Kufel – zachowana wysokość 8,6 cm, średnica wylewu 8,4 cm grubość wylewu 0,5 cm, grubość brzuśca 0,4 cm. Na całej powierzchni zdobiony powtarzającym się ornamentem roślinnym, pokrytym polewą brązową oraz granatową.

Drobny fragment kufla westerwaldzkiego. Grubość wylewu 0,5 cm, grubość brzuśca 0,8 cm. Na powierzchni powtarzający się ornament roślinny pokryty brązową oraz granatową polewą.

Zespół kamionki westerwaldzkiej ze studni 2 na rynku w Bytowie